Nhiều chủ shop tính giá vốn hàng 1688 bằng cách lấy giá cân nặng nhân với cước mỗi kilogram, rồi cộng vào là xong. Cách tính đó đúng với hàng nhỏ gọn, chắc tay. Nhưng với hàng to mà nhẹ như gối, đèn trang trí, giỏ lưu trữ hay đồ chơi nhựa thì nó sai hoàn toàn, và cái giá trả không phải là cước theo cân thật mà là cước theo khối quy đổi, thường cao hơn nhiều.
Tại sao hãng vận chuyển không chỉ tính theo cân thật
Hãng vận chuyển kiếm tiền bằng cách lấp đầy không gian xe tải hoặc kho container, không chỉ bằng cách chịu tải trọng. Một kiện hàng nặng 3 kg nhưng chiếm chỗ như 10 kg thật sự làm hãng thiệt, vì không còn chỗ nhét thêm hàng khác vào khoảng trống đó. Vì vậy, hãng vận chuyển áp dụng nguyên tắc: tính cước theo mức nào cao hơn giữa cân thật và cân khối quy đổi (tiếng Anh gọi là volumetric weight hay dimensional weight).
Cân khối quy đổi được tính từ kích thước của kiện hàng. Công thức phổ biến nhất:
Cân khối (kg) = Dài (cm) × Rộng (cm) × Cao (cm) ÷ 6.000
Con số 6.000 là hệ số thường dùng cho vận chuyển đường bộ và vận chuyển nhanh nội địa Trung Quốc. Một số tuyến hàng không dùng hệ số 5.000, làm cân khối cao hơn nữa. Khi nhận báo giá từ đơn vị vận chuyển, hỏi rõ hệ số họ áp dụng, vì con số này ảnh hưởng trực tiếp tới giá vốn.
Ví dụ tính thật: gối trang trí so với phụ kiện điện thoại
Lấy hai sản phẩm để so sánh cho rõ.
Gối trang trí (hàng to nhẹ):
- Kích thước: 50 cm × 50 cm × 20 cm
- Cân thật: 0,6 kg
- Cân khối: 50 × 50 × 20 ÷ 6.000 = 8,3 kg
- Hãng sẽ tính cước theo 8,3 kg vì đây là số cao hơn
Phụ kiện điện thoại (hàng nhỏ gọn, nặng hơn theo thể tích):
- Kích thước: 15 cm × 10 cm × 5 cm
- Cân thật: 0,4 kg
- Cân khối: 15 × 10 × 5 ÷ 6.000 = 0,125 kg
- Hãng sẽ tính cước theo 0,4 kg vì đây là số cao hơn
Cùng một đơn giá cước giả sử 40.000 đồng một kilogram, chiếc gối ăn cước 332.000 đồng còn bộ phụ kiện chỉ 16.000 đồng. Nhưng nhìn vào giá trên 1688, gối có thể chỉ đắt hơn phụ kiện vài chục nghìn. Nếu không tính đúng cước, biên lãi bốc hơi hết trước khi tính đến phí sàn hay quảng cáo.
Hàng nào hay bị tính cân khối
Không phải hàng nào cũng cần lo. Nhưng một số nhóm gần như chắc chắn sẽ bị tính theo khối:
- Gối, chăn, đồ dùng phòng ngủ: Thể tích lớn, cân nhẹ, tỉ lệ cân khối so cân thật thường từ 5 đến 10 lần.
- Đèn trang trí, đèn trần: Phần lớn là nhựa và kính mỏng, nhẹ nhưng hộp đóng gói cồng kềnh.
- Đồ chơi trẻ em: Nhựa rỗng, form lớn. Một bộ đồ chơi 1 kg dễ chiếm thể tích 10 kg.
- Giỏ lưu trữ, hộp đựng đồ: Vật liệu nhẹ như sợi đan hoặc nhựa tổng hợp, form đứng và rộng.
- Nón, mũ, phụ kiện thời trang có form: Không thể nén ép khi đóng hàng.
- Đồ gia dụng cỡ vừa: Bình lọc nước, máy xay mini, ấm đun nhựa, thường nhẹ hơn hình dung.
Ngược lại, hàng nhỏ và nặng như linh kiện điện tử, phụ kiện kim loại, dụng cụ tay, mỹ phẩm dạng kem đặc thường bị tính theo cân thật, và công thức cũ vẫn đúng.
Khi đóng gói ảnh hưởng tới cước
Kích thước tính cước không phải kích thước sản phẩm, mà là kích thước của kiện hàng sau khi đóng gói kể cả thùng, bong bóng, xốp chèn. Một chiếc đèn nhỏ nhưng được đóng trong thùng carton lớn để chống vỡ sẽ bị tính theo kích thước thùng, không phải theo kích thước đèn.
Điều này quan trọng theo hai chiều:
Thứ nhất, khi đặt mẫu hoặc đặt lô đầu, hỏi xưởng về kích thước hộp xuất (shipping carton dimensions), không phải kích thước sản phẩm. Nhiều xưởng đóng gối và đồ nhựa trong thùng cứng thêm nhiều cm mỗi chiều để bảo vệ hàng. Con số đó ảnh hưởng thẳng vào cước.
Thứ hai, nếu bạn yêu cầu xưởng nén gói hoặc dùng túi hút chân không cho hàng mềm như gối, chăn, bạn có thể kéo cân khối xuống đáng kể. Một chiếc gối đóng túi hút chân không có thể từ 8 kg khối xuống còn 2 đến 3 kg khối, tiết kiệm được một khoản cước không nhỏ trên mỗi đơn. Tuy nhiên cần kiểm tra xem xưởng làm được không, và xem sản phẩm có chịu được hút chân không mà không bị biến dạng vĩnh viễn hay không.
Tính đúng cước vào giá vốn
Cách đơn giản nhất để không bị bất ngờ: đo kích thước của kiện hàng mẫu ngay khi nhận về, rồi dùng công thức để ra cân khối, so với cân thật, lấy số cao hơn nhân với đơn giá cước tuyến đó.
Một số đơn vị vận chuyển Việt Nam báo giá theo bảng cước kết hợp: họ đã tính sẵn theo cân khối cho từng loại hàng, và bạn chỉ cần nhập kích thước và cân thật là ra giá. Nếu bạn đi qua công ty order trung gian, hỏi thẳng họ sẽ tính theo cân thật hay cân khối, và hệ số là bao nhiêu. Đừng để câu trả lời chờ đến lúc lô hàng về kho.
Khi dựng giá vốn cho nhóm hàng to nhẹ, nên cộng cước theo cân khối vào từ đầu, không phải cân thật. Nếu sau đó thực tế rẻ hơn thì tốt. Nếu tính ngược lại và thực tế đắt hơn, bạn đã bán lỗ từ đơn đầu tiên mà không biết.
Ảnh hưởng lên biên lãi: hàng to nhẹ bị ăn nhiều nhất
Ví dụ nhanh để thấy mức độ: một lô 100 chiếc gối trang trí, giá mỗi chiếc trên 1688 là 45 tệ, tỷ giá khoảng 3.600 đồng một tệ, cân khối 8,3 kg, đơn giá cước 40.000 đồng một kilogram.
- Giá hàng quy đổi: 45 × 3.600 = 162.000 đồng
- Cước mỗi chiếc theo cân khối: 8,3 × 40.000 = 332.000 đồng
- Cước gần gấp đôi giá hàng
Trong tình huống này, giá vốn hàng chỉ chiếm khoảng một phần ba tổng chi phí. Phần còn lại là cước, phí sàn, và quảng cáo. Nếu giá bán trên sàn không đủ cao để bù đủ, biên lãi sẽ âm dù hàng đang bán chạy.
Đây là lý do hàng to nhẹ thường khó làm ra lãi tốt trừ khi giá bán cao hoặc thể tích có thể nén xuống. Không phải không làm được, nhưng phải tính đúng từ đầu.
Tạm kết
Cước hàng 1688 không phải lúc nào cũng tính theo cân thật. Với hàng to nhẹ, hãng vận chuyển tính theo khối quy đổi, và khoản chênh lệch đó có thể bằng hoặc vượt cả giá hàng. Trước khi chốt một mã to nhẹ, đo kích thước kiện đóng gói, tính cân khối theo công thức, so với cân thật, rồi mới dựng biên lãi. Bỏ qua bước này là đang tính lãi trên con số sai.