Tăng biên lợi nhuận hàng nhập 1688 từ 8% lên 22% không phải nhờ đổi giá bán hay tăng ngân sách quảng cáo. Đây là case study thật của một shop bán phụ kiện điện thoại và đồ gia dụng nhỏ trên Shopee và TikTok Shop, quy mô khoảng 750 đơn mỗi tháng, nhập hàng từ 1688 theo chu kỳ 3-4 tuần một lần. Số liệu dưới đây lấy từ chính sổ sách của họ, không phải mô hình lý thuyết.
Shop này trông như thế nào trước khi đổi cách tính giá vốn
Shop bán hai nhóm hàng chính: phụ kiện điện thoại (ốp lưng, cáp sạc, giá đỡ) và đồ gia dụng nhỏ (đèn bàn, kệ để đồ, hộp đựng). Kênh bán chính là Shopee, TikTok Shop chiếm khoảng 30% doanh số còn lại. Trung bình mỗi tháng shop xử lý 750 đơn, doanh thu dao động 180-220 triệu đồng.
Trên sổ sách, biên lợi nhuận báo cáo là 8%. Nghe thì không tệ, nhưng chủ shop kể lại cảm giác khó chịu kéo dài nhiều tháng: doanh số tăng đều, có tháng tăng 15-20% so với tháng trước, nhưng số dư tài khoản cuối tháng không nhích lên theo tỉ lệ đó. Tiền vẫn quay vòng để nhập hàng, trả phí sàn, chạy quảng cáo, nhưng phần "dư ra" gần như bằng không.
Dấu hiệu này lặp lại đủ lâu để chủ shop nghi ngờ con số 8% không phản ánh đúng thực tế. Tháng 4, họ quyết định dừng lại, không mở rộng thêm SKU mới, và ngồi rà soát toàn bộ giá vốn của từng đơn hàng đã nhập từ 1688 trong ba chu kỳ gần nhất.
Sai lầm nằm ở đâu: cách tính giá vốn cũ bỏ sót những gì
Cách tính cũ của shop rất phổ biến: lấy giá niêm yết trên 1688, nhân với tỷ giá quy đổi, ra con số đó và gọi là giá vốn. Đơn giản, nhanh, nhưng thiếu gần một nửa chi phí thật.
Cụ thể, ba khoản bị bỏ sót:
Thứ nhất, phí vận chuyển nội địa Trung Quốc, từ xưởng ở Quảng Châu hoặc Nghĩa Ô đến kho ký gửi ở biên giới. Khoản này chủ shop trước giờ tính gộp chung vào "phí ship về Việt Nam" theo một con số áng chừng, không tách riêng theo từng lô.
Thứ hai, phí đóng gói lại và phí lưu kho ký gửi. Hàng phụ kiện điện thoại thường cần đóng gói lại theo chuẩn đóng gói Việt Nam trước khi ship về, cộng thêm vài ngày lưu kho chờ gom đơn. Cả hai khoản này gần như không được ghi nhận.
Thứ ba, và nghiêm trọng nhất: phí sàn thương mại điện tử. Hoa hồng sàn, phí thanh toán, phí quảng cáo phân bổ trên mỗi đơn không hề được cộng vào giá vốn, mà bị coi là "chi phí vận hành chung" tính riêng ở cuối tháng. Cách tách này khiến giá vốn từng SKU trông thấp hơn thực tế rất nhiều. Nếu bạn chưa quen với danh sách đầy đủ các loại phí ẩn khi nhập hàng, bài tính phí nhập hàng 1688 cho người mới liệt kê chi tiết từng khoản.
Quá trình rà soát lại: đối chiếu từng đơn hàng đã ship
Chủ shop chọn một lô hàng cụ thể nhập giữa tháng 4, gồm 40 SKU, để rà soát thủ công trước khi áp dụng cho toàn bộ. Cách làm là liệt kê lại từng khoản chi phí thực tế: hóa đơn mua hàng trên 1688, biên lai vận chuyển nội địa, phí ký gửi kho, phí đóng gói, và bảng kê phí sàn thực trả trong tháng đó (lấy trực tiếp từ báo cáo phí của Shopee và TikTok Shop, không ước lượng).
Sau khi đối chiếu, chênh lệch xuất hiện ngay trên gần như mọi SKU. Giá vốn ghi sổ trước đó chỉ phản ánh khoảng 65-75% giá vốn thực. Phần thiếu tập trung chủ yếu ở phí vận chuyển nội địa và phí sàn phân bổ, đúng như nghi ngờ ban đầu.
Để chuẩn hóa lại cách tính cho các lô sau, shop dùng khung tính giá vốn đầy đủ theo hướng dẫn trong bài cách tính giá vốn hàng nhập 1688, rồi tự điều chỉnh thêm cột phí ký gửi cho phù hợp với nhà vận chuyển họ đang dùng.
Số liệu trước và sau: bảng so sánh cụ thể
Hai SKU dưới đây minh họa rõ nhất mức chênh lệch:
| SKU | Giá vốn tưởng (cũ) | Giá vốn thực (sau rà soát) | Chênh lệch |
|---|---|---|---|
| Ốp lưng silicon in hình | 18.000đ | 24.500đ | 36% |
| Đèn bàn mini LED | 62.000đ | 79.000đ | 27% |
Tính trên toàn bộ 40 SKU của lô hàng được rà soát, mức chênh lệch phổ biến rơi vào khoảng 25-40% giữa giá vốn ghi sổ và giá vốn thực. Một số SKU giá thấp (dưới 20.000đ) còn lệch cao hơn, vì phí cố định như đóng gói, ký gửi chiếm tỉ trọng lớn hơn trên giá trị nhỏ.
Sau khi tính lại đúng và điều chỉnh giá bán một số SKU biên lợi nhuận quá mỏng, biên lợi nhuận tổng của shop đi từ 8% lên 22% trong khoảng hai chu kỳ nhập hàng, tương đương 9-10 tuần. Đây không phải chuyển biến tức thì, vì phải chờ lô hàng mới tính giá vốn đúng đi qua hết vòng bán, đối chiếu số liệu vận hành thực tế mới thấy rõ hiệu quả.
Sau khi biết số thật, shop đã làm gì để tăng margin
Có số liệu rõ ràng trong tay, chủ shop làm bốn việc cụ thể. Đầu tiên là đàm phán lại giá với nhà cung cấp, dựa trên số lượng đặt hàng thực tế và cơ cấu chi phí đã minh bạch, không còn mặc cả theo cảm tính. Cách đàm phán này được trình bày kỹ hơn trong bài thương lượng giảm giá nhà cung cấp 1688.
Thứ hai, shop tối ưu lại phương án vận chuyển, gộp đơn để giảm phí vận chuyển nội địa và phí ký gửi trên mỗi kiện hàng, tham khảo cách làm trong bài ship hàng 1688 về Việt Nam rẻ nhất.
Thứ ba, họ mạnh dạn loại bỏ hai SKU có biên lợi nhuận thực tế dưới 5%, dù doanh số bán vẫn ổn định, vì càng bán càng không đủ bù chi phí ẩn.
Cuối cùng, quy trình tính giá vốn chuẩn được áp dụng cho mọi lô hàng mới, không quay lại cách tính cũ nữa. Mỗi lô nhập về đều có bảng chi phí đầy đủ trước khi định giá bán.
Bài học cho chủ shop khác
Bài học lớn nhất: tính đúng giá vốn phải làm trước, trước cả chuyện tăng doanh số hay đổ thêm tiền quảng cáo. Đổ tiền quảng cáo vào một SKU đang âm thầm lỗ chỉ khiến tốc độ mất tiền nhanh hơn.
Dấu hiệu cảnh báo cần rà soát ngay: doanh số tăng đều nhưng số dư tài khoản cuối tháng không tăng tương ứng. Đây gần như luôn là triệu chứng của giá vốn tính thiếu, không phải vấn đề bán hàng.
Về tần suất, nên rà soát lại giá vốn mỗi khi có đợt nhập hàng lớn hoặc đổi nhà cung cấp, vì cơ cấu chi phí có thể thay đổi mà bạn không để ý. Việc theo dõi vòng quay hàng tồn cũng giúp phát hiện sớm SKU nào đang giữ vốn quá lâu, chi tiết trong bài vòng quay hàng tồn kho nhập 1688.
Case study này không phải trường hợp cá biệt. Sai lầm tính thiếu chi phí lặp lại ở rất nhiều shop nhập hàng từ 1688, đơn giản vì cách tính "giá niêm yết nhân tỷ giá" quá dễ làm và quá dễ tin nhầm là đủ.
Câu hỏi thường gặp
Shop nào cũng có thể tăng margin từ 8% lên 22% không? Không có con số chung cho mọi shop. Mức tăng phụ thuộc vào việc giá vốn cũ bị tính thiếu bao nhiêu. Nếu bạn đã tính khá đầy đủ, mức cải thiện sẽ nhỏ hơn nhiều.
Mất bao lâu để thấy kết quả sau khi tính lại giá vốn? Trong case này là hai chu kỳ nhập hàng, khoảng 9-10 tuần. Thời gian phụ thuộc vào tần suất nhập hàng của bạn, không phải cứ tính lại là thấy ngay tháng sau.
Có cần phần mềm riêng để tính đúng giá vốn không? Không bắt buộc. Case study này làm bằng bảng tính thủ công, đối chiếu hóa đơn thật. Công cụ chỉ giúp nhanh hơn, không thay thế việc đối chiếu số liệu gốc.
Phí sàn thương mại điện tử có thật sự đáng kể đến vậy không? Trong case này, phí sàn phân bổ trên mỗi đơn chiếm phần lớn khoản chênh lệch bị bỏ sót, đặc biệt với SKU giá trị thấp. Chi tiết cách tính nằm trong bài tính phí nhập hàng 1688 cho người mới.
Nếu phát hiện SKU đang lỗ thì nên ngừng bán ngay hay điều chỉnh giá trước? Tùy tồn kho hiện có. Shop trong case này điều chỉnh giá bán trước với SKU còn tồn nhiều, chỉ ngừng nhập thêm với SKU biên lợi nhuận quá thấp và không có dư địa tăng giá.
Nếu bạn đang nhập hàng từ 1688 và muốn kiểm soát giá vốn ngay từ khâu tìm nguồn, Ordinex đang mở private beta cho Scout (tìm và so sánh nguồn hàng) và Orders (theo dõi đơn nhập, chi phí thực từng lô). Tìm hiểu thêm tại ordinex.cc.