Nhập hàng 1688 lần đầu không khó, nhưng chi phí của những sai lầm đầu tiên thì rất thật. Phần lớn người mới không thua vì thiếu vốn hay thiếu kênh bán, họ thua vì làm một vài lỗi lặp đi lặp lại mà ai đi trước cũng từng qua. Bài này tổng hợp những lỗi tốn tiền nhất, và cách tránh từng cái.
Tính giá vốn thiếu, lãi giả
Lỗi đắt giá nhất và cũng phổ biến nhất. Người mới thấy giá 1688 rẻ, ước tính giá bán trên sàn, trừ ra thấy lãi, rồi nhập. Vấn đề là giá trên 1688 chỉ là một trong nhiều lớp chi phí.
Giá vốn thật của một đơn vị hàng nhập gồm: giá mua trên 1688, phí vận chuyển nội địa từ xưởng về kho gom bên Trung Quốc, cước vận chuyển về Việt Nam tính theo cân thực hoặc cân thể tích (tùy hãng chọn cái nào lớn hơn), phí thông quan và các khoản thuế nhập khẩu, phí dịch vụ order nếu đi qua trung gian (thường vài phần trăm giá trị lô), và hao hụt do hàng lỗi hoặc vỡ. Sau khi cộng hết, quy về tiền đồng theo tỷ giá hiện tại (khoảng 3.600 đồng một tệ, nên kiểm tra lại khi tính vì tỷ giá dao động), rồi mới tính tiếp phí sàn và chi phí quảng cáo trên mỗi đơn.
Người làm lâu gọi cái cuối cùng còn lại sau tất cả các khoản đó mới là lãi. Con số đó thường thấp hơn ước tính ban đầu 30 đến 40 phần trăm. Nếu tính thiếu từ đầu, mỗi đơn bán ra là mỗi đơn lỗ tiềm ẩn, chỉ là chưa thấy ngay.
Cách tránh: Dựng bảng tính giá vốn đầy đủ trước khi đặt lô đầu tiên. Đừng bỏ bất kỳ dòng chi phí nào vì "nhỏ". Cộng từng khoản, rồi nhân với số lượng nhập để thấy tổng vốn nằm.
Nhập theo cảm giác, không theo tín hiệu nhu cầu
Thấy một video TikTok triệu view, thấy một shop đang bán chạy, thế là nhập theo. Logic này nghe có vẻ ổn, nhưng bỏ qua một sự thật quan trọng: hàng mất khoảng 18 đến 30 ngày để về tới kho (đường biển), đôi khi nhanh hơn nếu đi đường bộ hay hàng không nhưng chi phí khác. Trong khoảng thời gian đó, một trend ngắn có thể nguội, và một sản phẩm đang hot có thể có thêm vài chục shop nhập về bán phá giá.
Tín hiệu đáng tin không phải lượt xem video. Nó là số đơn bán thực trên nhiều shop khác nhau, được đo ít nhất hai tuần. Nếu năm đến bảy shop khác nhau đều bán được cùng một sản phẩm đều đặn, nhu cầu đó nằm ở sản phẩm, không phải ở kênh của ai. Nếu chỉ một shop thắng, họ thắng nhờ kênh riêng, và bạn vào sẽ không có cùng lợi thế đó.
Kiểm tra thêm trên Shopee: nếu TikTok đang nổi mà Shopee gần như không ai bán hoặc số lượng bán thấp, đây nhiều khả năng là trend video ngắn hạn. Nếu cả hai sàn đều có dữ liệu bán đều đặn, bạn đang nhìn vào nhu cầu có nền.
Bỏ qua kiểm tra độ bão hòa
Người mới hay tập trung vào "nhu cầu cao" mà quên hỏi "nguồn cung đã bão hòa chưa". Nhu cầu cao mà thị trường đã đặc shop thì con đường duy nhất để bán được là hạ giá. Hạ giá tức là cắn vào biên lãi. Nếu biên lãi ban đầu đã mỏng, cắn vào là lỗ.
Cách đánh giá nhanh: đếm số shop đang bán cùng sản phẩm đó trên TikTok Shop và Shopee. Dưới mười shop, thường còn chỗ. Vài chục shop với giá sát nhau, cuộc chơi đã thành đua giá. Nhìn tiếp khoảng giá, nếu giá bán trên sàn đã gần bằng giá vốn nhập cộng phí, thị trường đó đã bị phá.
Lên 1688 xem luôn phía cung. Nếu hàng chục nhà cung cấp bán đúng mặt hàng đó với giá như nhau, rào cản gia nhập gần như bằng không, và tháng sau sẽ có thêm nhiều shop Việt nhập về. Một chút khác biệt nhỏ (phụ kiện đi kèm, bộ đóng gói riêng, biến thể màu sắc) có thể giúp bạn thoát khỏi cuộc đua giá đó.
Đặt lô đầu quá lớn
Một trong những lỗi hay gặp nhất, và cũng là lỗi chôn vốn nhất. Người mới thường tính: nhập nhiều thì giá mỗi cái rẻ hơn, vừa tiết kiệm chi phí vừa không lo hết hàng. Logic đó đúng khi bạn đã biết chắc sản phẩm bán được. Với lô đầu, bạn chưa biết gì cả.
Mục tiêu của lô đầu không phải tối ưu chi phí đơn vị. Mục tiêu là kiểm tra xem sản phẩm đó có bán được trên kênh của bạn không, với đối tượng của bạn, ở mức giá bạn dự tính. Nếu câu trả lời là có, lô sau có thể lớn hơn. Nếu không, thiệt hại còn kiểm soát được.
Lô test đủ nhỏ để không đau nếu sai, nhưng đủ lớn để có tín hiệu bán đáng tin. Với hầu hết mặt hàng nhỏ gọn, khoảng 30 đến 50 đơn vị là đủ để đo. Với hàng kồng kềnh hoặc giá cao, ít hơn cũng được.
Không kiểm tra mẫu trước khi nhập lô lớn
Ảnh và mô tả trên 1688 không đại diện đáng tin cậy cho hàng thật, đặc biệt với hàng sử dụng nguyên liệu rẻ hoặc linh kiện nhỏ bên trong. Màu sắc khác ảnh, chất liệu thô hơn, kích thước sai, hoặc linh kiện bên trong không đúng loại, tất cả những điều này chỉ thấy được khi cầm mẫu thật.
Đặt mẫu trước khi nhập lô lớn không phải thủ tục. Đó là cách duy nhất để biết bạn sẽ nhận được gì. Chi phí mẫu thường cao hơn giá đơn vị lô lớn, đôi khi gấp ba hoặc bốn lần, nhưng so với thiệt hại khi cả lô về không đúng tiêu chuẩn thì không đáng kể.
Khi nhận mẫu, đừng chỉ nhìn tổng thể. Kiểm tra những điểm có thể gây khiếu nại: đường chỉ, khóa, kết nối điện (nếu có), mùi, kích thước thực đo lại so với mô tả. Ghi lại những gì bạn kiểm tra để làm cơ sở đối chiếu khi lô hàng thật về.
Giao hết cho trung gian mà không hiểu quy trình
Nhiều người mới dùng dịch vụ order agent vì không biết tiếng Trung và chưa quen quy trình. Đó là lựa chọn hợp lý. Vấn đề là khi hoàn toàn giao hết mà không hiểu gì về quy trình, bạn không thể phát hiện ra khi có vấn đề, và cũng không biết mình đang bị tính phí gì.
Agent thường thu phí dịch vụ theo phần trăm giá trị đơn hàng, cộng thêm các khoản như phí đóng gói, phí kiểm hàng, phí lưu kho. Cần hỏi rõ từ trước: phí dịch vụ bao nhiêu phần trăm, phí nào tính thêm riêng, và có giới hạn trọng lượng hay kích thước nào áp dụng không. Agent không xấu, nhưng bạn cần biết đủ để kiểm soát chi phí và phát hiện bất thường.
Với những mặt hàng đơn giản và nhà cung cấp đã biết, một số người mới cũng có thể tự đặt qua 1688 quốc tế với công cụ dịch, rồi nhờ agent chỉ xử lý phần vận chuyển và thông quan. Cách này giảm phí nhưng đòi hỏi bạn tự chịu trách nhiệm bước xác nhận hàng.
Không tính chi phí trả hàng vào biên lãi
TikTok Shop và Shopee đều cho phép người mua trả hàng tương đối dễ. Với hàng nhập 1688, tỉ lệ trả phụ thuộc vào chất lượng, mô tả có đúng thực tế không, và nhóm ngành. Nhưng dù tỉ lệ thấp, chi phí của mỗi đơn trả vẫn thật và cần tính vào giá vốn bình quân.
Khi hàng bị trả, bạn chịu ít nhất: phí hoàn về, chi phí kiểm tra lại, và đôi khi hàng không còn nguyên trạng để bán lại giá đầy đủ. Nếu tỉ lệ trả 5 phần trăm và mỗi đơn trả tiêu tốn thêm vài chục nghìn, con số đó cộng lại sẽ ăn vào lãi trong tháng.
Cách đơn giản: ước tính tỉ lệ trả thực tế sau khi có dữ liệu từ lô test, rồi tính một khoản dự phòng hoàn trả vào giá vốn của từng đơn thành công. Không cần phức tạp, nhưng cần tính.
Chọn nhà cung cấp theo giá thấp nhất mà không xem lịch sử
Trên 1688, cùng một sản phẩm có thể có hàng chục nhà cung cấp với giá khác nhau. Người mới thường chọn cái rẻ nhất. Điều này đôi khi đúng, nhưng thường không.
Nhà cung cấp có giá thấp nhất có thể là xưởng thật với chi phí thấp, hoặc là người bán mới không có lịch sử đáng tin, hoặc là hàng chất lượng thấp hơn so với ảnh. Để phân biệt, nhìn vào ba chỉ số: số giao dịch đã thực hiện (transaction count), điểm đánh giá từ người mua khác, và tỉ lệ mua lại. Nhà cung cấp có lịch sử bán hàng vài năm, nhiều giao dịch, và được mua lại nhiều lần thường đáng tin hơn người mới mở với giá siêu rẻ.
Chênh lệch vài tệ mỗi đơn vị không đáng so với thiệt hại khi cả lô hàng về không dùng được.
Tạm kết
Phần lớn những lỗi trên không phải do thiếu kinh nghiệm nặng. Chúng xảy ra vì vội, vì nghĩ bước kia không quan trọng, hoặc vì chưa thấy hậu quả lần nào. Xây một checklist cho lô nhập đầu tiên, bao gồm tính giá vốn đầy đủ, kiểm tra nhu cầu và bão hòa, đặt mẫu, và nhập lô test nhỏ, là cách thực tế nhất để tránh phần lớn thiệt hại đó. Làm chậm lần đầu thường nhanh hơn về tổng thể.